Son yıllarda tüm dünyada olduÄŸu gibi ülkemizde de sportif aktiviteler oldukça önem kazanmıştır. Spora büyük maddi yatırımların yapılması, beraberinde sporculardan da üst düzeyde performans beklentisini gündeme getirmiÅŸtir. Kısa süre içinde baÅŸarı beklentisi, sporcuların sezona fiziksel ve ruhsal yönden hazırlanamadan maçlarda yer almasına neden olmaktadır. Genellikle bilinçsizce yapılan egzersizler sonucunda ve uygun olmayan ortamlarda antrenman yapılması, uygun olmayan malzeme kullanımı spor yaralanmaları sayısında önemli artışlara neden olmaktadır. Özellikle kontakt sporlarda antrenmanlarda koruyucu malzeme kullanımının az olması sakatlık riskini artırmaktadır. Ayrıca tekrarlayan stres ve mikrotravmalar sonrası görülen aşırı kullanıma baÄŸlı yaralanmalar spor sakatlıkları içinde önemli bir yer tutmaktadır. Profesyonel sporcularda antreman sayısının, antrenman süresinin ve yoÄŸunluÄŸunun artması aşırı kullanıma baÄŸlı yaralanmaların sayısını da artırmıştır. Bunun yanı sıra antrenmanlara yeni baÅŸlayanların antrenman programlarındaki ani artışlar ve uzun süre aradan sonra tekrar antrenmanlara yoÄŸun bir ÅŸekilde baÅŸlayanlarda da spor sakatlığı riski daha fazladır.Â
Spor Sakatlığı; sportif aktivite esnasında (antrenman ve/veya müsabaka sırasında) meydana gelen her türlü hasarın kollektif adıdır. Spor sakatlıkları sonucu ortaya çıkan saÄŸlık problemlerinin hiç de azımsanamayacak kadar sık olduÄŸu aÅŸikardır.Â
KiÅŸisel ve çevresel bir takım faktörler nedeniyle oldukça sık görülen spor sakatlıklarının engellenmesi ve tedavisi alanında ORTOSPOR ÖZEL SAÄžLIK HİZMETLERİ oldukça önemli hizmetler vermektedir. ORTOSPOR ÖZEL SAÄžLIK HİZMETLERİ kulüplerimize verdiÄŸi bir takım koruyucu hizmetlerle spor sakatlıklarının oluÅŸmasını önlemeye katkıda bulunabileceÄŸi gibi, oluÅŸmuÅŸ sakatlığın tedavisinde ve sporcunun tekrar aktivitelerine dönmesinde de aktif olarak rol almaktadırlar. ORTOSPOR ÖZEL SAÄžLIK HİZMETLERİ, koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hekimlik hizmetlerini bir arada icra etmektedirler.Â
Spor sakatlıklarının tanı ve tedavisi multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. ORTOSPOR ÖZEL SAÄžLIK HİZMETLERİ bünyesinde bulundurduÄŸu her biri kendi alanında uzmanlaÅŸmış olan branÅŸ hekimlerimiz sayesinde sakatlanmış sporcuya multidisipliner bir yaklaşım sergilenmekte ve sporcunun erken dönemde tekrar normal aktivitelerine dönmesi saÄŸlanmaktadır.Â
Spor sakatlıklarında özellikle aşırı kullanıma baÄŸlı yaralanmalar (Bkz. Aşırı kullanıma baÄŸlı sakatlıklar), zamanında fark edilip önlem alınmaz ise kiÅŸinin uzun süre sportif aktiviteden uzak kalmasına neden olmaktadır. Tanı konulmasında geç kalınan olguların tedavileri de uzun sürmektedir. Aşırı kullanıma baÄŸlı yaralanmaların tedavisi kadar bunlardan korunma yöntemleri de önemlidir. Yaralanmaların ortaya çıkışını kolaylaÅŸtıran faktörlerin iyi tanımlanması ve mekanizmalarının iyi bilinmesi, bu tür sakatlıkların önlenmesinde önemlidir.Â
EÄŸer spor sakatlıklarının nasıl oluÅŸtuÄŸunu bilmek istiyorsak nedensel faktörleri gözden geçirmemiz gerekir. Spor sakatlıkları genellikle bu iki faktörün bileÅŸkesinden oluÅŸmaktadır ve bu iki faktör her zaman birbirlerini etkileyebilir. Hatta spor sakatlıklarının nedenlerini intrensek ve ekstrensek faktörler ÅŸeklinde ortaya koymak bile yeterli deÄŸildir. OluÅŸum mekanizmaları da tanımlanmalıdır. Spor sakatlıklarını Hollanda’dan Hlobil ve arkadaÅŸları stres/kapasite modeli ile ortaya koymuÅŸlardır. Stres çevre tarafından oluÅŸturulan eksternal faktörleri oluÅŸtururken, kapasite kiÅŸinin bireysel özelliklerini, yapabilirliklerini ortaya koyan intrensek faktörler tarafından oluÅŸturulmaktadır. Stres ve kapasite denge içinde olmalıdır. Koruyucu önlemler alınırken bu denge gözönünde tutulmalıdır. Ya stres azaltılmalı, ya da kapasite artırılmalıdır. Sporcunun stresi azaltılıp kapasitesi artırıldığında, sakatlık riski de azalacaktır. Bu fiziksel uygunluÄŸu artırmakla mümkündür. YorgunluÄŸun hareketlerdeki koordinasyonu bozduÄŸu ve sakatlıklara ortam hazırladığı bilinmektedir. Erken geliÅŸen yorgunluk yetersiz aerobik dayanıklılıktan oluÅŸmaktadır. Böylece sporcunun aerobik dayanıklılığını artırarak, hem yorgunluÄŸu geciktirebilir, hem de hareketlerdeki koordinasyon arttırıldığı için sakatlık riski azaltılabilir.Â
Â
Â
Spor Sakatlıklarının Ciddiyeti;Â
Spor sakatlıkları, sportif aktiviteler sırasında meydana gelen her hürlü hasarın kollektif adı olarak tanımlanmıştı. KiÅŸisel ve çevresel kaynaklı bir çok faktör sakatlık oluÅŸumunda etkilidir. Spor sakatlıkları normal tıbbi kanallarla kayıt sistemine girmedikleri için, varolan istatistiki bilgiler buz dağının görünen parçası gibidir. Çünkü spor sakatlıklarının büyük bir kısmı takımların kendi bünyeleri içinde çözümlenmekte ve istatistiklere geçmemektedir. Sportif bir etkinlik esnasında saÄŸlığını kaybetmiÅŸ sporcunun tekrar saÄŸlığından bahis edebilmek için onun sakatlık öncesi sportif aktivitelerini tekrar yapabilir hale gelmesi gerekmektedir.Â
Â
Spor Sakatlıklarının Önlenmesinde Takım Doktorunun Yeri;Â
Spor sakatlıklarından korunmadan anlatmak istediÄŸimiz, hem sakatlık oluÅŸumunun önlenmesi (primer), hem de oluÅŸan sakatlığın biran önce tedavisinin yapılıp (sekonder), erken dönemde rehabilite ederek (tersiyer) hastalığın kronikleÅŸmesine ve kalıcı sekel oluÅŸmasına engel olmaktır.Â
ORTOSPOR ÖZEL SAÄžLIK HİZMETLERİ’de klasik hekimlik anlayışında olduÄŸu gibi hastalanan ya da sakatlanan sporcunun hastalığının/sakatlığının tedavisi yeterli görülmemektedir. Sporcunun sezon başı saÄŸlık muayenesinden baÅŸlayarak, sporcuların beslenmelerine ve genel kondisyonlarına kadar birçok özellikleriyle yakından ilgilenilmektedir. Sporcunun, saÄŸlık yönünden herhangi bir engel varsa ortaya konulması ve zamanında ortadan kaldırılması saÄŸlanmalıdır. Sporcuların sezon öncesi performans testlerinin yapılması, kondisyon düzeylerinin tespiti, sakatlık oluÅŸmadan eksikliklerinin giderilmesinde ORTOSPOR ÖZEL SAÄžLIK HİZMETLERİ oldukça önemli katkılarda bulunmaktadır. (Koruyucu hekimlik).Â
Tedavi esnasında rehabilitasyona erken dönemde baÅŸlanması ve performans kayıplarının en aza indirgenmesi önemlidir. Erken tanı ve uygun tedavi, erken dönemde baÅŸlayan rehabilitasyon problemin kronikleÅŸmesine ve kalıcı fonksiyon kayıpları oluÅŸmasına engel olur.Â
Spor sakatlıklarını engellemede koruyucu mekanizmaların tek başına yeterli olmadığını bilmek, sporcuların psikolojik durumlarının da sakatlık oluÅŸumunda önemli yere sahip olduÄŸunu bilmek gerekmektedir. Takım Doktoru sporcunun ruh saÄŸlığı ile de ilgilenmeli, performansın azalmasına neden olan, sporcunun psikolojisini bozan durum ortadan kaldırılmalıdır.Â
Â
Spor Sakatlıklarını Önlemede Genel Tedbirler;Â
Sporcu SaÄŸlık Muayeneleri;Â
Isınma ve SoÄŸuma;Â
Germe Egzersizleri;Â
Rehabilitasyon;Â
Bandajlama;Â
Oyun Kuralları;Â
Antrenman ve Müsabaka Alanları;Â
Kullanılan Sportif Malzemeler;Â
Sporcu EÄŸitimi;Â