Prof. Dr. Mehmet ÜNALÂ
Ortospor Özel SaÄŸlık HizmetleriÂ
Â
Eklemler; kemiklerin birbirine göre hareket edebildiÄŸi birleÅŸme yerleridir. Üç ayrı tip eklem yapısı bulunur ve hepsinin de stabiliteleri, eklem kapsülü, ligamentler, kas ve tendon yapıları ve yaÄŸ dokusu tarafından saÄŸlanmaktadır. Kuvvet iletimi, ekstremite hareket halinde iken stabilite ve vücudun hareketinin saÄŸlanması gibi görevleri olan eklemlerin, kayma, açısal ve dönme ile ilgili belirli hareket oranları bulunmaktadır. Egzersiz esnasında bu hareketlerin limitlerinin sürekli olarak zorlanması eklemlerde aşırı kullanım tipi yaralanmaların oluÅŸmasına neden olmaktadır. Eklem sakatlıklarının oluÅŸmasında kas atrofisi ve güçsüzlüğü, tendon kuvvetsizliÄŸi ve ligament zayıflığı predispozan faktör olarak rol oynamaktadır. Eklem yaralanmalarını baÄŸ yaralanmaları ve çıkıklar olarak ikiye ayırabiliriz. Aşırı kullanıma baÄŸlı ligament yaralanmaları en sık; ayakbileÄŸinde talofibularis ve deltoid ligamentte, dizde medial ve lateral collateral ligamentlerde, dirsekte ulnar ve radial ligamentlerde, omuzda glenoid ve acromioklavikular ligamentlerde görülür. Klinik olarak aÄŸrı, lokal hassasiyet, harekette sınırlılık ve lokal ÅŸiÅŸlik ÅŸikayetleri ile hekime baÅŸvurur. Beraberinde baÄŸ yırtığı da mevcutsa deri üzerinde ekimoz alanları görülür.Â
Â
Eklem çıkıklarını kısmi ve tam çıkık olarak ikiye ayırabiliriz. Aşırı kullanmaya bağlı eklemlerdeki çıkıklara çok sık rastlanmamakla birlikte özellikle cimnastikcilerde, kızlarda asimetrik parelelde, erkeklerde halka ve barfiks aletinde görülmektedir. Bu tür vakalarda çıkık redükte edildikten sonra PRICES ve NIPED protokollerine uygun olarak tedavi edilirler. Bazı vakalarda cerrahi tedavi gerekebilir.